Perimenopauza to okres stopniowych zmian hormonalnych, który poprzedza menopauzę, może trwać nawet kilka lat. Wiele kobiet przechodzi przez niego nawet o tym nie wiedząc.
Nie łączy objawów perimenopauzy z powolnym wchodzeniem w okres okołomenopauzalny, myśląc że to symptomy zmęczenia, rozdrażnienia czy rozregulowania organizmu z powodu stresu. Tymczasem jajniki stopniowo produkują coraz mniej estrogenów, a organizm zaczyna dostosowywać się do tej zmiany.
Ostatnio trudniej zasypiasz.
Miesiączki przestały być przewidywalne.
Coś się zmieniło?
Objawy perimenopauzy mogą pojawić się nawet na 4-8 lat przed ostatnią miesiączką, u niektórych kobiet już około 35 roku życia. Jeśli je rozpoznajesz, to dobry moment, żeby porozmawiać z ginekologiem.
Nieregularne miesiączki – cykle zaczynają się różnić długością o co najmniej 7 dni lub zanikają
Uderzenia gorąca i nocne poty, dotyczą nawet 80% kobiet
Zaburzenia snu – trudności z zasypianiem, przerywany sen, wczesne budzenie się
Zmiany nastroju,
drażliwość, ryzyko nasilonych
objawów depresyjnych zwiększa się o ponad 40%
To temat, o którym wciąż mówi się za mało. Dane są jednoznaczne – ryzyko depresji klinicznej w tym okresie jest 2-4 razy większe niż w okresie przed rozpoczęciem zmian menopauzalnych.
Dotyczy to również kobiet, które nigdy wcześniej nie zmagały się z zaburzeniami nastroju.
33-45% kobiet
szukających pomocy medycznej w okresie menopauzy cierpi na depresję
30% kobiet
miało pierwszy epizod depresji w ciągu 4 lat przed ostatnią miesiączką
Hormony wpływają na mózg – to nie metafora. Zmniejszenie stężenia estrogenów zaburza układy stabilizujące nastrój.
Wiesz jednak, że możesz sobie pomóc. Na początek porozmawiaj o tym z ginekologiem.
Zasypiasz bez problemu, ale o czwartej leżysz z otwartymi oczami. Na zebraniu tracisz myśl w połowie zdania. Co tu się dzieje?
W menopauzie zmiany nie przychodzą nagle, są stopniowe, nazywamy je zespołem klimakterycznym. Ich nasilenie jest jednak bardzo indywidualne.
Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety. Dochodzi do niej, gdy jajniki przestają produkować estrogeny i owulacja ustaje na dobre. Lekarze mówią o menopauzie dopiero po 12 miesiącach od ostatniego krwawienia. W kulturze zachodniej przyjmuje średnio w wieku 51-52 lat.
Ważne: do czasu, gdy minie pełny rok od Twojej ostatniej miesiączki, zajście w ciążę nadal jest możliwe. Warto stosować antykoncepcję, nawet jeśli Twoje cykle są rzadkie.
Więcej o metodach zalecanych w tym okresie znajdziesz tutaj →W menopauzie zmiany nie przychodzą nagle, są stopniowe, nazywamy je zespołem klimakterycznym. Ich nasilenie jest jednak bardzo indywidualne.
Uderzenia gorąca i nocne poty – mogą utrzymywać się nawet kilka lat
Zaburzenia snu – trudności z zasypianiem, częste wybudzanie się, wczesne wstawanie
Suchość pochwy – wynik spadku estrogenów, prowadzi do ścieńczenia nabłonka pochwy i dyskomfortu podczas współżycia
Bóle głowy, kołatanie serca, nadmierna potliwość
Bóle stawów i mięśni, osłabienie kości i ryzyko osteoporozy
Zmiany skórne – skóra staje się cieńsza i mniej elastyczna
Estrogeny przez całe życie stabilizowały Twój nastrój. Ich niedobór potrafi to zmienić i nie jest to kwestia charakteru ani odporności psychicznej. To fizjologia, która ma swoje leczenie.
55% kobiet
w wieku 50-55 lat spełnia kryteria zaburzeń depresyjnych
90% kobiet
w tym okresie zgłasza co najmniej jeden objaw psychiczny
Przejdź przez menopauzę na własnych warunkach.
Masz wpływ na komfort i jakość życia w tym czasie.
Zacznij od
rozmowy z lekarzem.
Masz wybór. Metody dzielą się na hormonalne i niehormonalne. To, która jest dla Ciebie najlepsza, zależy od nasilenia objawów, stanu zdrowia i Twoich potrzeb - zawsze w porozumieniu z lekarzem.
Jeśli wybierzesz metodę hormonalną, warto zmienić także swoje codzienne nawyki. Wprowadzając więcej ruchu i dietę – poczujesz się lepiej!
Zmiana codziennych nawyków realnie wpływa na to, jak czujesz się w okresie menopauzy. Kobiety, które dbają o siebie regularnie przechodzą przez ten proces łagodniej.
RUCH ROBI RÓŻNICĘ
Regularna aktywność fizyczna zmniejsza nasilenie uderzeń gorąca, poprawia nastrój i zmniejsza ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Co to znaczy w praktyce? Nie musisz biegać. 30-45 minut marszu, 4-5 razy w tygodniu, to dobry start. Możesz też pływać, jeździć na rowerze, ćwiczyć jogę lub pilates. Ważna jest regularność, nie intensywność.
ZACZNIJ OD WAPNIA
Potrzebujesz ok. 1200 mg dziennie – tyle znajdziesz w 3-4 porcjach nabiału (szklanka mleka, jogurt naturalny, ser żółty) lub w sardynkach z puszki, brokule czy migdałach.
POTRZEBUJESZ WITAMINY D
Najlepiej z ryb morskich (łosoś, makrela, śledź) lub z dobrze dobranej suplementacji.
OGRANICZ CUKIER, BIAŁĄ MĄKĘ I PRZETWORZONĄ ŻYWNOŚĆ
Sprzyja przyrostowi wagi, które w tym czasie może się pojawić pod postacią oponki w okolicach brzucha. To też kwestia estetyki, to kwestia zdrowia metabolicznego.
W diecie zwróć uwagę na fitoestrogeny
Fitoestrogeny – czy naprawdę powinnaś jeść więcej soi?
Ogranicz alkohol, kofeinę i nikotynę
Palenie przyspiesza menopauzę średnio o 2 lata i wyraźnie wzmacnia jej objawy. Alkohol i kofeina mogą nasilać uderzenia gorąca i zaburzać sen. Nie musisz od razu całkowicie rezygnować ze wszystkiego – ale warto zwrócić uwagę, czy po lampce wina uderzenia gorąca nie są mocniejsze? U wielu kobiet właśnie tak jest.
Higiena snu
Śpij w przewiewnej i chłodnej sypialni. Wstawaj o stałych porach. Na godzinę przed snem odłóż telefon i laptop. Jeśli wybudzają Cię nocne poty – zastosuj zimne okłady lub włącz wentylator. To naprawdę pomaga.
Stres nasila wiele objawów menopauzy
Warto znaleźć swój sposób na wyciszenie – oddech, medytacja, mindfulness. Jeśli emocje biorą górę psychoterapia to dobre rozwiązanie. Nie musisz przechodzić przez to sama.
HTZ uzupełnia hormony, których w czasie menopauzy organizm produkuje coraz
mniej.
To skuteczna i dobrze przebadana metoda łagodzenia objawów menopauzy.
JAK SIĘ JĄ PODAJE?
Estrogen można przyjmować w tabletkach lub przez skórę – w postaci plastrów albo żelu. Lekarz dobiera formę terapii indywidualnie, w zależności od potrzeb i stanu zdrowia.
JAK DŁUGO?
Zgodnie z zaleceniami terapię stosuje się zwykle od 2 do 5 lat, choć czas jest ustalany indywidualnie. W czasie leczenia ważne są regularne kontrole, m.in. badania ginekologiczne, cytologia i mammografia.
CO DAJE HORMONALNA
TERAPIA ZASTĘPCZA (HTZ):
A CO Z DZIAŁANIAMI NIEPOŻĄDANYMI?
Wiele kobiet rezygnuje z HTZ właśnie przez ten strach. Warto jednak wiedzieć, że obawy te spowodowane są wynikami badań sprzed kilkudziesięciu lat, prowadzonych na starszych preparatach w większych dawkach. Dzisiejsza HTZ to zupełnie piszemy inny standard.
Nowoczesna Hormonalna Terapia Zastępcza jest bezpieczna i zalecana u kobiet poniżej 60. roku życia lub stosujących terapię do 10 lat od menopauzy, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych.
HTZ, jak każda terapia, niesie pewne ryzyka i warto je znać. Przy terapii łączonej (estrogen z progestagenem) istnieje nieznacznie zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, chorób pęcherzyka żółciowego oraz rzadko udaru mózgu i raka piersi. Ryzyko to jest ściśle zależne od dawki, drogi podania i czasu trwania terapii. Estradiol podawany przez skórę – w plastrze lub żelu – wiąże się z niższym ryzykiem zakrzepicy i udaru niż preparaty doustne.
HTZ MA POWAŻNE PRZECIWWSKAZANIA.
NIE MOGĄ
JEJ STOSOWAĆ KOBIETY Z:
Zapytaj swojego lekarza o Hormonalną Terapię
Zastępczą,
ginekolog wyjaśni Ci, czy jest to opcja dla Ciebie.
Menopauza rozpoznawana jest przede wszystkim na podstawie wywiadu i historii miesiączkowania – nie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych.
Do ginekologa warto się wybrać, gdy:
to badanie gęstości mineralnej kości – najprościej mówiąc, sprawdza jak mocne są Twoje kości i czy nie grozi Ci osteoporoza. Badanie jest bezbolesne i trwa kilka minut. Pacjentka leży na stole, a urządzenie przesuwa się nad ciałem, emitując bardzo małą dawkę promieniowania rentgenowskiego. Najczęściej bada się kręgosłup lędźwiowy i szyjkę kości udowej – miejsca najbardziej narażone na złamania przy osteoporozie.
W kontekście menopauzy jest szczególnie istotna, bo zmniejszenie stężenia bezpośrednio przyspiesza utratę masy kostnej, czasem o kilka procent rocznie w pierwszych latach po menopauzie. Wiele kobiet nie wie, że ma osteoporozę, dopóki nie dojdzie do złamania. Densytometria pozwala wychwycić problem zanim to nastąpi.
Krwawienie po roku od ostatniej miesiączki
Bardzo silne uderzenia gorąca uniemożliwiające codzienne funkcjonowanie
Długo utrzymujący się obniżony nastrój lub stany lękowe
Ból podczas współżycia, który nie ustępuje
Masz pytania dotyczące perimenopauzy,
menopauzy lub HTZ?
Porozmawiaj
z lekarzem o skutecznych sposobach
łagodzenia objawów okołomenopauzalnych.
Menopauza to nie jeden moment - to kilka lat zmian, na które
możesz się
przygotować. W tej strefie zebraliśmy artykuły oparte na badaniach klinicznych,
napisane
językiem, który rozumiesz.
Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety – potwierdza się ją po upływie 12 kolejnych miesięcy bez krwawienia. W Polsce statystyczna kobieta wchodzi w menopauzę w wieku 50–51 lat, a w kulturze zachodniej średnio między 51. a 52. rokiem życia.
Do menopauzy dochodzi, gdy jajniki przestają produkować estrogeny i owulacja ustaje na stałe. Objawy zwiastujące ten etap (perimenopauza) mogą pojawiać się już na 4-8 lat wcześniej – niekiedy już około 35. roku życia.
Perimenopauza to okres stopniowych zmian hormonalnych poprzedzający ostatnią miesiączkę. Przeciętnie trwa około 4 lat, choć u wielu kobiet może się wydłużyć. Menopauzę rozpoznaje się dopiero po 12 pełnych miesiącach bez krwawienia.
Pierwsze objawy perimenopauzy pojawiają się najczęściej między 40. a 47. rokiem życia. Wiele kobiet nie łączy ich z powolnym wchodzeniem w okres okołomenopauzalny, mylnie przypisując je stresowi lub przemęczeniu. Do typowych objawów perimenopauzy należą:
Objawy menopauzy dzielą się na fizyczne i psychiczno-emocjonalne, a ich nasilenie jest bardzo indywidualne. Do najczęstszych należą uderzenia gorąca, zaburzenia snu i wahania nastroju – 90% kobiet w tym okresie zgłasza co najmniej jeden objaw psychiczny.
Objawy fizyczne:
Objawy psychiczno-emocjonalne obejmują wahania nastroju, drażliwość, płaczliwość, możliwe stany lękowe, trudności z koncentracją i pamięcią, uczucie zmęczenia oraz obniżone libido.
Menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety. Natomiast objawy klimakteryjne – szczególnie uderzenia gorąca i zaburzenia snu – mogą utrzymywać się przez kilka lat po ostatniej miesiączce, a ich czas trwania zależy od indywidualnych cech organizmu i może być znacznie zróżnicowany w przypadku każdej kobiety.
Perimenopauza trwa przeciętnie około 4 lat. Część objawów, jak suchość pochwy czy wahania nastroju, może towarzyszyć kobiecie przez wiele lat po ostatniej miesiączce.
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) uzupełnia hormony, których organizm produkuje coraz mniej w czasie menopauzy. Jest uznawana za bezpieczną i zalecaną u kobiet poniżej 60. roku życia lub stosujących terapię do 10 lat od menopauzy – o ile nie ma przeciwwskazań medycznych.
HTZ można podawać doustnie (tabletki) lub przez skórę (plastry, żel). Estradiol stosowany przez skórę wiąże się z mniejszym ryzykiem zakrzepicy i udaru niż preparaty doustne. Czas terapii ustalany jest indywidualnie, zwykle wynosi 2-5 lat.
Korzyści HTZ:
W czasie HTZ niezbędne są regularne kontrole ginekologiczne, cytologia i mammografia.
Bibliografia
